صنایع اول در میدان تجارت | خدمات دریایی

صنایع اول در میدان تجارت

شرکت خدمات دریایی psdarya تقدیم می‌کند:

دنیای اقتصاد: رصد سبد صادراتی محصولات صنعتی بیانگر تخصیص بخش اعظم این سبد به مواد خام یا به عبارتی نفت محور و معدنی محور است؛ محصولاتی که از ارزش افزوده پایین برخوردارند با این حال توانسته‌اند سهم بالایی از سبد صادرات صنعتی را به خود اختصاص دهند. براساس آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت صادرات کالای غیرنفتی(با میعات گازی) در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری بیش از 24 میلیارد دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل افتی حدود 4 درصدی داشته است. براساس ارزیابی صورت گرفته از میان 24 گروه صنعتی که در سبد صادراتی قرار گرفته‌اند پنج گروه «ساخت مواد و محصولات شیمیایی»، «ساخت کک، فرآورده‌های حاصل از تصفیه نفت و سوخت‌های هسته‌ای»، «ساخت محصولات غذایی و انواع آشامیدنی‌ها»، «ساخت فلزات اساسی» و «ساخت سایر محصولات کانی غیرفلزی» بیشترین سهم را از سبد صادراتی به خود اختصاص داده‌اند. فعالان اقتصادی معتقدند دسترسی به انرژی ارزان و فراوانی منابع معدنی از یکسو و استفاده بی رویه و بدون نگرانی دولت‌ها از منابع ارزی حاصل از فروش نفت از سوی دیگر موجب شده تا ساختار صادراتی کشور به سمت محصولات با ارزش افزوده پایین حرکت کند، از سوی دیگر استفاده صنایع فرآیندی مادر از انواع معافیت‌ها و مشوق‌ها نیز از جمله دلایلی است که موجب شده تا سبد صادراتی کشور به رغم کاهش نرخ ارز واقعی به توسعه این گونه صنایع وابسته شود. با توجه به آمار اعلام شده می‌توان گفت حدود 16 میلیارد دلار از صادرات صورت گرفته در مدت زمان مورد بررسی به پنج گروه مذکور اختصاص داشته و سایر گروه‌هایی که در سبد صادراتی جای گرفته‌اند تنها حدود 8 میلیارد دلار صادرات داشته‌اند. براساس آمار اعلام شده در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری گروه «ساخت مواد و محصولات شیمیایی» از مجموع 24 میلیارد صادرات را به خود اختصاص داده و با این شرایط می‌توان گفت بیشترین ارزش صادراتی در مدت زمان مورد بررسی به این گروه اختصاص یافته است. صادرات «ساخت کک، فرآورده‌های حاصل از تصفیه نفت و سوخت‌های هسته‌ای» نیز به عنوان دومین گروه در مدت زمان مورد بررسی 3 میلیارد و 460 میلیون دلار بوده و گروه «ساخت محصولات غذایی و انواع آشامیدنی‌ها» نیز با صادرات 3 میلیارد و 339 میلیون دلار در جایگاه سوم در میان گروه‌های صادراتی قرار گرفته است. اما صادرات گروه «ساخت فلزات اساسی» نیز در این مدت برابر با 2 میلیارد و 322 میلیون دلار بوده و «ساخت سایر محصولات کانی غیرفلزی» نیز در مدت زمان مورد بررسی صادرات 828 میلیون دلاری داشته و توانسته در جایگاه پنجم قرار گیرد. از گروه‌های مذکور می‌توان به عنوان ارزآوران صنعتی نیز یاد کرد، گروه‌هایی که توانسته‌اند بیشترین ارز را به واسطه صادرات وارد کشور کنند.

از سوی دیگر، اگرچه گروه‌های مذکور توانسته عنوان بیشترین ارزآوری را به خود اختصاص دهند؛ اما در مدت زمان مذکور صادرات گروه‌های «ساخت محصولات از توتون و تنباکو»، «ساخت رادیو، تلویزیون و وسایل ارتباطی»، «ساخت مبلمان، مصنوعات طبقه‌بندی نشده در جای دیگر»، «ساخت کاغذ و محصولات کاغذی» و «انتشار چاپ و تکثیر رسانه‌های ضبط شده» بیشترین رشد را نسبت به مدت مشابه سال قبل ثبت کرده‌اند. با این شرایط می‌توان گفت اگرچه سال‌های تحریم موجب شد تا بخش صنعت با چالش‌های بسیاری در امر صادرات مواجه شود و بخش اعظمی از بازارهای صادراتی را از دست بدهد؛ اما در حال حاضر شرایط برای صادرات محصولات صنعتی فراهم شده؛ به طوری که آمار اعلام شده از رشد صادرات محصولات صنعتی و معدنی حکایت دارد. براساس آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت رشد صادرات «ساخت محصولات از توتون و تنباکو» در مدت زمان مورد بررسی نزدیک به 202 درصد بوده، برای گروه «ساخت رادیو، تلویزیون و وسایل ارتباطی» نیز رشد نزدیک به 179 درصدی ثبت شده است. اما صادرات گروه «مبلمان، مصنوعات طبقه‌بندی نشده در جای دیگر» نیز در این مدت رشدی نزدیک به 134 درصد را تجربه کرده‌اند. رشد صادرات گروه «ساخت کاغذ و محصولات کاغذی» نیز در این مدت برابر با 113 درصد بوده و گروه «انتشار، چاپ و تکثیر رسانه‌های ضبط شده» نیز در مدت زمان مذکور نسبت به مدت مشابه سال قبل توانست رشد 78 درصدی را تجربه کند.

ترکیب ارزشی صادرات

ارزیابی صورت گرفته در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری همچنین بیانگر آن است که گروه صنعت که در برگیرنده سه زیر گروه «صنعت، پتروشیمی و گاز مایع» می‌شود، در مدت زمان مورد بررسی در مجموع رشدی نزدیک به 4 درصدی در صادرات به لحاظ ارزشی تجربه کرده است. با توجه به آمار اعلام شده صادرات بخش «صنعت» در مدت زمان مورد بررسی بیش از 9 میلیون دلار، صادرات «پتروشیمی» بیش از 6 میلیارد و صادرات «گاز مایع» نیز یک میلیارد و 728 میلیون دلار ثبت شده است. از سوی دیگر بخش «معدن» نیز در مدت زمان مورد بررسی از مجموع صادرات صورت گرفته سهمی بیش از یک میلیارد دلاری داشته و «میعانات گازی» نیز صادرات بیش از 4 میلیارد دلاری را به خود اختصاص داده است. اما مجموع صادرات بخش «کشاورزی» نیز در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری یک میلیارد و 605 میلیون دلار بوده و بخش «فرش و صنایع دستی» نیز صادرات 242 میلیون و 500 هزار دلاری را به خود اختصاص داده است. با توجه به آمار اعلام شده می‌توان گفت گروه «معدن» در مدت زمان مورد بررسی بیشترین رشد صادراتی را به لحاظ ارزشی ثبت کرده است، این بخش نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی حدود 50 درصدی داشته است. از سوی دیگر، با توجه به داده‌های  اعلام شده بیشترین افت ارزش صادراتی نیز در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل نیز به «گاز مایع» با افتی نزدیک به 17 درصد اختصاص داشته است.

وضعیت گروه‌های معدنی

براساس آمار اعلام شده، رشد صادرات بخش معدن را می‌توان به سه گروه «استخراج زغال سنگ و لیگنیت، زغال سنگ نارس(تورب)»، «استخراج کانسارهای فلزی» و «استخراج سایر معادن طبقه‌بندی نشده در جای دیگر» تقسیم کرد. ارزآوری «استخراج زغال سنگ و لیگنیت؛ زغال سنگ نارس(تورب)» در مدت زمان مورد بررسی 4/4 میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی 70 درصدی را تجربه کرده است. ارزآوری حاصل از صادرات در گروه «استخراج کانسارهای فلزی» نیز در مدت زمان مورد بررسی نزدیک به 843 میلیون دلار بوده که رشد حدود 60 درصدی داشته، اما ارزآوری حاصل از صادرات در گروه «استخراج سایر مادن طبقه‌بندی نشده در جای دیگر» نیز حدود 173 میلیون دلار با رشدی حدو 17 درصد به لحاظ ارزشی بوده است.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد/ شماره 4228